Όλγα Μούσιου-Μυλωνά

Προσωπική ιστοσελίδα

Facebook Twitter RSS Feed 
Άτομα με αναπηρία και εκπαίδευση PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Ολγα Μουσιου   
Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 14:14

ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΟΛΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ – ΟΛΟΙ ΙΣΟΙ

 


Όλγα Μούσιου-Μυλωνά
Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.

 

 

Αναμφισβήτητα, η κοινωνία στην οποία ζούμε είναι μια κοινωνία ανισότητας. Είναι μια κοινωνία που δυσκολεύεται να αποβάλει τις αρνητικές στάσεις και συμπεριφορές απέναντι στα άτομα με αναπηρία, τα οποία αντιμετωπίζει άλλοτε με εχθρότητα, άλλοτε με φόβο και άλλοτε με αδιαφορία. Η εκπαίδευση, όμως, μπορεί να λειτουργήσει σαν μοχλός άμβλυνσης αυτών των ανισοτήτων, παρέχοντας σε  όλους τους ανθρώπους με ή δίχως αναπηρία τη δυνατότητα να ολοκληρωθούν ως προσωπικότητες και να οδηγηθούν σε ατομική και κοινωνική πρόοδο. Η εκπαίδευση, δηλαδή, μπορεί να οδηγήσει στην αλλαγή της κοινωνίας.
Βέβαια, για να συμβεί αυτό προϋποθέτει μια εκπαίδευση δημοκρατική, που σέβεται τη διαφορετικότητα και την πολυμορφία, που απευθύνεται σε όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τα όποια νοητικά, σωματικά, κοινωνικά, συναισθηματικά ή πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους. Μια εκπαίδευση και ένα σχολείο που αντιμετωπίζει τη διαφορά ως δυνατότητα και όχι ως ελάττωμα, που θεωρεί την αναπηρία ως πρόκληση και πηγή δημιουργίας, που αναγνωρίζει το δικαίωμα σε κάθε μαθητή με αναπηρία ή όχι, να εξελίσσεται, να δημιουργεί και να χαίρεται τη ζωή.
Η Ειδική αγωγή και η Ειδική Εκπαίδευση στην Ελλάδα αφορά στο σύνολο των μέτρων που λαμβάνει η Πολιτεία για την εκπαίδευση και προαγωγή των ατόμων με αναπηρία. Αυτή η εκπαίδευση συνίσταται στην απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων, που θα συμβάλουν αφενός στην ένταξή τους στις κοινωνικές δομές με βάση τους κανόνες και τις αξίες της κοινωνίας, και αφετέρου στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους, που θα τα διευκολύνει σε μια αξιοπρεπή και αυτόνομη διαβίωση.
Σήμερα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και τη διάρθρωση των εκπαιδευτικού συστήματος μας η Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση παρέχεται:
  1. Σε γενικά σχολεία στα οποία είναι ενταγμένα τα άτομα με αναπηρία.
  2. Σε Τμήματα ένταξης ή ομάδες που λειτουργούν μέσα στα γενικά σχολεία που εφαρμόζουν ειδικά προγράμματα.
  3. Σε αυτοτελή Ειδικά Νηπιαγωγεία και Ειδικά  Δημοτικά Σχολεία Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
  4. Σε Ειδικά σχολεία ή σε Τμήματα ένταξης που λειτουργούν ως παραρτήματα σε σε νοσοκομεία και κλινικές ή ιατροπαιδαγωγικά κέντρα ή θεραπευτικά καταστήματα ανηλίκων.
  5. Σε ειδικές επαγγελματικές σχολές Ε.Ε.Ε.Ε.Κ, ή σε ειδικά τμήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης μέσα σε γενικά σχολεία, καθώς και σε ειδικά επαγγελματικά εργαστήρια.
Αρμόδιο όργανο για τη διοίκηση και τη λειτουργία της Ειδικής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΥΠ.Ε.Π.Θ.), με τη Διεύθυνση της Ειδικής Αγωγής που μεριμνά για την εφαρμογή της νομοθεσίας, ενώ τον συντονισμό σε κάθε εκπαιδευτική περιοχή έχουν οι  Σχολικοί Σύμβουλοι Ειδικής Αγωγής, οι οποίοι επιβλέπουν και παρακολουθούν την εκπαίδευση των μαθητών που φοιτούν στις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής (Σ.Μ.Ε.Α). Στο πλαίσιο της παρεχόμενης εκπαίδευσης, σύμφωνα με τη νομοθεσία,  προβλέπεται η υλοποίηση Εξατομικευμένων Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, η υποστήριξη των μαθητών μέσω μιας σειράς υπηρεσιών, όπως: διάγνωση των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών, ψυχολογική υποστήριξη, εργασιοθεραπεία, φυσικοθεραπεία, θεραπεία του λόγου, κοινωνική υποστήριξη και δωρεάν μετακίνηση από και προς τις Σ.Μ.Ε.Α.       
Παρ’ όλες, ωστόσο, τις προαναφερόμενες νομοθετικού τύπου εξαγγελίες, η κατάσταση της εκπαίδευσης των ατόμων με αναπηρία στη χώρα μας, παραμένει ελλιπής. Η όποια μέριμνα για την παροχή εκπαίδευσης στα άτομα με αναπηρία αναφέρεται σχεδόν κυρίως στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση, ελάχιστα στη Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια, ενώ η μέριμνα για Επαγγελματική Εκπαίδευση είναι σχεδόν ανύπαρκτη και μηδαμινή. Ο αριθμός των Τμημάτων ένταξης δεν καλύπτει τη μεγάλη ζήτηση για εξατομικευμένη εκπαίδευση. Άλλες μορφές εκπαίδευσης, όπως η παράλληλη στήριξη μέσα στη γενική τάξη ή η συνεργατική διδασκαλία δεν παρέχονται επαρκώς, με αποτέλεσμα η σχολική ένταξη να παραμένει σε θεωρητικό επίπεδο. Επιπλέον, ο χάρτης της γεωγραφικής κατανομής των Σ.Μ.Ε.Α αποκαλύπτει πως υπάρχουν περιφέρειες στις οποίες οι δομές εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης για τα άτομα με αναπηρία είτε είναι ανύπαρκτες είτε περιορισμένες είτε υπολειτουργούν.
Οι διαπιστώσεις αυτές, δυστυχώς, δεν είναι καθόλου αντιπροσωπευτικές μιας κοινωνίας που θεωρεί την εκπαίδευση πολύτιμο αγαθό  και δικαίωμα κάθε ανθρώπου, εφόδιο στην ατομική και κοινωνική του ανάπτυξη, μέσο για τη δημιουργία μιας ανθρωποκεντρικής και δημοκρατικής κοινωνίας. Τα προβλήματα και οι ανάγκες που προκύπτουν από την καταστρατήγηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία για εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση είναι ζητήματα για τα οποία απαιτείται πολιτική συνεννόηση και κοινωνική συναίνεση. Σε μια δημοκρατική κοινωνία κανένας δεν περισσεύει, κανενός η προσφορά δεν υποτιμάται και δεν απορρίπτεται.
Σήμερα, η πρόκληση αυτή, δηλαδή, να δημιουργήσουμε μια κοινωνία ανοικτή για όλα τα μέλη της ανεξάρτητα από τις όποιες ικανότητες ή δυσκολίες τους προβάλλει πιο έντονα από ποτέ. Η χώρα μας οφείλει να κινηθεί δυναμικά προς την κατεύθυνση αυτή και να ακολουθήσει τις νέες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών οργανισμών, προκειμένου  να διαμορφώσει το πλαίσιο που θα θέσει τον πολίτη με αναπηρία, στο επίκεντρό της, που όχι μόνο μπορεί αλλά και υποχρεούται να ασκεί πλήρως τα δικαιώματά του.
Η αναγκαιότητα διαρκούς επαναπροσδιορισμού, αναδιοργάνωσης και επανασχεδιασμού της εκπαίδευσης των ατόμων με αναπηρία οφείλει να αποτελεί κύριο μέλημα κάθε δημοκρατικής κοινωνίας. Η αναγνώριση του δικαιώματος για εκπαίδευση που έχουν τα άτομα με αναπηρία άπτεται του πυρήνα της δημοκρατίας, καθώς μέσα από τον κοινωνικό αποκλεισμό που τους επιβάλλει πολλές φορές η γραφειοκρατία των κρατικών δομών και οι επικρατούσες προκαταλήψεις, ακυρώνεται το περιεχόμενο των αρχών της αλληλεγγύης, της ισότητας και του σεβασμού απέναντι στην ανθρώπινη ύπαρξη.
Χρέος όλων μας, είναι να ενεργοποιηθούμε απέναντι στον αποκλεισμό αυτό, γιατί αν πραγματικά θέλουμε να είμαστε μέλη μιας ανθρωποκεντρικής πολιτείας, οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία είναι ακριβώς τα ίδια με τα δικαιώματα του καθενός μας. Ήρθε η ώρα να προβληματιστούμε σοβαρά για την εξέλιξη συνολικά του συστήματος της ειδικής εκπαίδευσης και για την αναγκαιότητα της αναβάθμισής του. Μιας αναβάθμισης που πρέπει να υποστηρίξουμε καθολικά είτε ως άτομα με αναπηρία είτε ως γονείς ή ως επιστημονική κοινότητα ή ως πολιτικοί φορείς ή ως σύλλογοι είτε ως απλοί πολίτες.
Και αν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να εκπαιδεύονται, συνδέεται και με το αίτημα της συνεκπαίδευσης, η απάντηση στο αίτημα αυτό αποτελεί το Σχολείο για Όλους, το οποίο παρέχει στα παιδιά με αναπηρία τις δυνατότητες και το πλαίσιο για μια από κοινού ζωή και μάθηση με τα παιδιά δίχως αναπηρία, διαμορφώνοντας με αυτό τον τρόπο τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε αυτά ως μελλοντικοί ενήλικες, να συμμετέχουν με αξιοπρέπεια στον επαγγελματικό στίβο και την ευρύτερη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της κοινότητας.
Για να πραγματοποιηθεί το όραμα μιας νέας εκπαίδευσης που αγωνίζεται να καταρρίψει τους μύθους και τα στερεότυπα, απαιτείται ένας ευρύτερος κοινωνικός μετασχηματισμός. Απαιτείται μια κουλτούρα που δεσμεύεται ηθικά απέναντι στο δικαίωμα κάθε ανθρώπου να ζήσει με αξιοπρέπεια και να απολαύσει τη ζωή, μια κουλτούρα που μάχεται κάθε εμπόδιο ατομικής και κοινωνικής εξέλιξης. Είναι δηλαδή χρέος της κοινωνικής πολιτικής να συνοδέψει τις όποιες αλλαγές με ενέργειες ευαισθητοποίησης της κοινωνίας, προωθώντας την αποδοχή και την άρση των προκαταλήψεων απέναντι στα άτομα με αναπηρία.
Για να γίνει πραγματικότητα η άρση του εκπαιδευτικού, επαγγελματικού και κοινωνικού αποκλεισμού που υφίστανται τα άτομα με αναπηρία και να έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν τα δικαιώματά τους, πρέπει όλοι να δώσουμε τον προσωπικό μας αγώνα.
ΥΓ. Χαιρετίσματα και ευχές στην ομάδα της επιμόρφωσης του Συλλόγου ΑμεΑ Φλώρινας! Σας ευχαριστώ για όσα μου προσφέρατε στις συναντήσεις μας! Όλγα

 

 

 

 

 
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Κείμενα Κοινωνικές Παρεμβάσεις Άτομα με αναπηρία και εκπαίδευση
Διαφήμιση

Στατιστικά

Μέλη : 2
Περιεχόμενο : 166
Σύνδεσμοι : 6
Εμφανίσεις Περιεχομένου : 472579